Vệ sinh quạt điện tại nhà đúng cách và khi nào nên mang quạt đi sửa
Một mùa nóng chạy quạt gần như cả ngày, bụi bám dày lên cánh và lồng. Bụi làm cánh nặng và lệch, gió yếu đi rõ rệt, quạt kêu to hơn, motor phải làm việc nặng hơn nên nóng nhanh. Vệ sinh định kỳ chỉ mất khoảng mười lăm, hai mươi phút mỗi lần mà quạt chạy êm và bền hơn hẳn. Bài này hướng dẫn từng bước cho từng loại quạt, và chỉ ra các dấu hiệu cho thấy quạt cần được kiểm tra chứ không chỉ cần lau.
Bao lâu nên vệ sinh một lần?
- Quạt đứng, quạt bàn, quạt treo trong nhà: khoảng 1–2 tháng một lần khi dùng thường xuyên; nhà gần đường lớn, nhiều bụi thì làm dày hơn.
- Quạt ở quán ăn, tiệm, xưởng: bụi và dầu mỡ bám nhanh, nên lau mỗi vài tuần.
- Quạt hút nhà bếp: bám dầu mỡ nhiều nhất, nên tháo mặt nạ rửa mỗi 1–2 tháng.
- Trước khi cất quạt khi hết mùa nóng: luôn lau sạch rồi mới cất.
Chuẩn bị trước khi bắt đầu
- Rút phích cắm điện và đợi cánh dừng hẳn. Với quạt treo, quạt đảo trần, quạt hút gắn tường: ngắt công tắc hoặc CB của nhánh điện đó.
- Khăn mềm (1 cái ẩm, 1 cái khô), cọ nhỏ hoặc bàn chải đánh răng cũ, chậu nước pha chút nước rửa chén.
- Tua vít nếu lồng quạt bắt ốc; ghế hoặc thang chắc chắn nếu là quạt treo, quạt trần.
- Không xịt nước trực tiếp vào thân quạt, hộp số, công tắc hay motor. Không dùng xăng, dầu hoả, chất tẩy mạnh để lau phần nhựa.
Vệ sinh quạt đứng, quạt bàn, quạt lỡ
- Tháo lồng trước: mở các khoá kẹp quanh viền lồng (hoặc vặn ốc ở giữa, tuỳ mẫu) rồi gỡ lồng trước ra.
- Tháo cánh: vặn nút giữ cánh ở tâm. Ở nhiều mẫu, nút này có ren ngược: vặn theo chiều kim đồng hồ để mở. Nếu vặn hơi chặt mà không ra thì thử chiều ngược lại, đừng dùng kìm vặn mạnh làm nứt nút.
- Tháo lồng sau: vặn tán (ốc) giữ lồng sau ra, nhấc lồng khỏi trục.
- Rửa cánh và hai nửa lồng: ngâm trong nước pha nước rửa chén vài phút, dùng cọ chà các mép cánh — chỗ bụi bám dày nhất. Xả lại nước sạch.
- Phơi thật khô trước khi lắp. Cánh còn đọng nước mà lắp vào chạy dễ làm bắn nước vào motor.
- Lau thân và motor: dùng khăn ẩm vắt thật kỹ lau thân, chân đế, bảng phím. Khe tản nhiệt của motor dùng cọ khô quét bụi, không để nước lọt vào.
- Lắp lại theo thứ tự ngược: lồng sau → cánh → nút giữ cánh → lồng trước. Quay cánh bằng tay vài vòng xem có chạm lồng không rồi mới cắm điện chạy thử.
Vệ sinh quạt treo tường
Quạt treo làm tương tự quạt đứng, nhưng nên tháo cả quạt xuống khỏi giá treo (thường chỉ cần nhấc ra khỏi càng treo hoặc vặn núm khoá) để làm dưới đất cho an toàn. Với quạt có dây kéo, lau luôn cả dây vì dây bám bụi và mồ hôi tay. Quạt treo chuyển hướng điện như Quạt treo 2 dây Senko TC1626 (chuyển hướng điện) có thêm motor chuyển hướng ở phía sau — chỉ lau khô bên ngoài, không tháo.
Vệ sinh quạt hút nhà tắm, nhà bếp
- Ngắt điện, tháo mặt nạ (lưới) phía trước — đa số là gài hoặc bắt vít.
- Mặt nạ nhựa ngâm nước ấm pha nước rửa chén, chà sạch dầu mỡ, phơi khô.
- Cánh quạt hút lau bằng khăn ẩm có chút nước rửa chén; không ngâm cả cụm motor.
- Lắp lại mặt nạ, bật thử xem có tiếng cọ quẹt bất thường không.
Chọn mua quạt hút mới thì xem thêm bài chọn quạt hút cho nhà tắm, nhà bếp.
Vệ sinh quạt đảo trần
Quạt đảo trần như Quạt đảo trần Asia X16001 gắn trên trần nên cần thang chắc chắn và tốt nhất có người giữ thang. Ngắt điện ở CB, lau lồng và cánh bằng khăn ẩm vắt kỹ ngay trên trần. Nếu muốn tháo lồng ra rửa thì đỡ chắc lồng bằng một tay trước khi mở khoá. Không tháo hộp số hay bộ chuyển hướng — các bộ phận này nếu hư nên để thợ thay.
Khi nào nên mang quạt đi kiểm tra?
Vệ sinh xong mà quạt vẫn có các dấu hiệu dưới đây thì nên ngưng dùng và mang ra tiệm:
| Dấu hiệu | Thường do | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Bật lên cánh quay chậm, phải đẩy tay mới chạy | Hay gặp nhất là tụ điện yếu; cũng có thể do bạc trục khô, kẹt | Mang đi kiểm tra; thay tụ là sửa nhỏ |
| Kêu rè rè, rung lắc dù cánh đã lắp chắc | Cánh cong vênh, nứt; trục mòn | Kiểm tra cánh trước; cánh hư thì thay cánh |
| Thân motor nóng rát tay, có mùi khét | Motor quá tải hoặc chập | Rút điện ngay, không dùng tiếp |
| Không chuyển hướng, đầu quạt đứng yên | Hư bộ chuyển hướng | Thay bộ chuyển hướng đúng mẫu |
| Phím bấm, núm vặn lúc ăn lúc không | Công tắc mòn tiếp điểm | Thay công tắc hoặc núm vặn |
| Remote bấm không ăn dù đã thay pin | Remote hư hoặc mắt nhận trên quạt hư | Thử remote khác cùng loại để biết lỗi ở đâu |
Cửa hàng nhận kiểm tra và sửa quạt điện: kiểm tra thực tế, báo lỗi và báo giá trước, bạn đồng ý mới sửa.
Linh kiện thay thế đang có sẵn
Một số hư hỏng chỉ cần thay đúng linh kiện là quạt chạy lại như mới. Ở mục linh kiện quạt hiện có:
- Remote quạt Senko (6 nút, dùng 2 pin AAA) cho quạt treo TR1628, TR1683 và quạt đứng DR1608.
- Cánh quạt Asia 3 lá 40 cm và lồng quạt Asia sải cánh 40 cm, tán lồng loại to cho các mẫu Asia mã VY.
- Nút vặn và công tắc 4 phím cho quạt Asia; chụp thân chỉnh độ cao cho quạt bán công nghiệp ống thân sắt.
- Bộ chuyển hướng, bộ càng treo tường cho quạt công nghiệp Asia L24001, L20002; motor, hộp số, chuyển hướng cho quạt đảo trần Asia X16001, X16002.
Mang theo quạt hoặc chụp hình tem mã quạt khi đến mua để cửa hàng đối chiếu đúng loại.
Mẹo nhỏ để quạt bền hơn
- Đặt quạt chỗ khô ráo, tránh hắt mưa, tránh nắng chiếu thẳng làm giòn nhựa.
- Không để quạt chạy số mạnh liên tục cả ngày lẫn đêm nếu không cần; ban đêm dùng số nhỏ hoặc hẹn giờ.
- Không kéo dây điện để rút phích; dây nguồn bị gập, nứt vỏ thì thay ngay.
- Hết mùa nóng: lau sạch, quấn gọn dây, trùm túi nilon hoặc cho vào thùng, để chỗ khô. Quạt có remote thì tháo pin remote ra trước khi cất.
Câu hỏi thường gặp
Có nên tra dầu nhớt vào trục quạt không?
Không nên tự tra nếu không rõ loại bạc trục của quạt. Tra sai loại dầu hoặc tra quá nhiều dễ bám bụi thành cặn, làm trục kẹt hơn. Quạt quay nặng thì nên mang ra tiệm kiểm tra.
Rửa cánh quạt bằng nước có sao không?
Cánh và lồng nhựa rửa nước được, miễn là phơi thật khô trước khi lắp. Chỉ phần thân, motor, công tắc là tuyệt đối không cho nước vào.
Quạt mới mua có cần vệ sinh không?
Chưa cần, chỉ lau sạch lớp bụi bám khi trưng bày. Từ tháng thứ hai sử dụng thì bắt đầu vệ sinh định kỳ.
Cần tư vấn thêm?
Không chắc quạt nhà mình hư ở đâu? Gọi 0937 661 590 hoặc nhắn Zalo cho cửa hàng, nói giúp diện tích phòng, chỗ định đặt quạt và tầm giá bạn muốn — tụi mình gợi ý mẫu vừa túi tiền nhất. Bạn cũng có thể để lại số ở trang liên hệ, cửa hàng sẽ gọi lại.